Journal of Ruminant Research, 2025

The Effect of Three Types of Buffering Supplements on Growth Performance, Fermentation, and Some Blood Parameters in Fattening Mehraban Lambs

Fariba Karimi. Mohammad Ebrahim Nooriyan Soroor,

Mohammad Mehdi Moeini

تأثیر سه نوع مکمل بافری بر عملکرد رشد، تخمیر و برخی پارامترهای خونی در

 بره‌های پرواری مهربان

چکیده

سابقه و هدف:

افت میزان ماده خشک مصرفی و افت نرخ رشد در بره‌های پرواری، از پیامدهای ناشی از بروز اسیدوز است. در همین راستا، استفاده از مکمل‌های بافری در جیره غذایی، راهکاری مؤثر برای مدیریت سطح اسیدیته شکمبه، به‌ویژه در بره‌های در حال رشد و دام‌های پربازده محسوب می‌شود.

مطالعه با هدف بررسی اثرات سه نوع مکمل بافری بر عملکرد رشد، مصرف خوراک، تخمیر شکمبه، pH شکمبه، جمعیت پروتوزوآ و پارامترهای خون در بره‌های پرواری تغذیه شده با جیره 70 درصد کنسانتره انجام شد.

مواد و روش‌ها:

در این پژوهش، ۱۸ رأس بره پرواری نژاد مهربان با میانگین وزنی ۲۹±۱ کیلوگرم و سن ۳ ماه، به مدت ۷۵ روز تحت آزمایش قرار گرفتند. این مطالعه در قالب طرح کاملاً تصادفی با ۳ تیمار آزمایشی و ۶ تکرار پیاده‌سازی شد. جیره‌های آزمایشی شامل موارد زیر بود: ۱. گروه شاهد (مصرف بی‌کربنات سدیم)، ۲. گروه دریافت‌کننده رومینو بافر (به‌عنوان مکمل سنتزی) و ۳. گروه مصرف‌کننده مکمل تجاری تولیدی شرکت بهدام-رشد خراسان.

در این مطالعه، پارامترهای مختلفی از جمله عملکرد رشد (وزن اولیه و نهایی، افزایش وزن روزانه، مصرف ماده خشک و FCR)، وضعیت بیوشیمیایی و آنزیمی خون و همچنین ویژگی‌های تخمیری شکمبه (شامل pH، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرار و جمعیت پروتوزوآ) در حیوانات زنده مورد سنجش قرار گرفتند. علاوه بر بررسی‌های درون‌تنی، پارامترهای تولید گاز و توان هضم جیره نیز به روش آزمایشگاهی (in vitro) بررسی شدند. مقایسه عملکرد بره‌های پرواری در گروه‌های آزمایشی نشان داد که استفاده از سه نوع مکمل بافری، منجر به ایجاد تفاوت آماری معنی‌داری در پارامترهای رشد روزانه و مقدار خوراک مصرفی (ماده خشک) نشده است.

غلظت نیتروژن آمونیاکی و مجموع اسیدهای چرب فرار (VFA) در هر سه گروه بافری طی روزهای ۳۰ و ۶۰ آزمایش، فاقد تفاوت معنادار آماری بود (P>0.5). با این حال، در ارزیابی‌های آزمایشگاهی (in vitro)، گروه دوم (رومینو بافر) کاهش محسوسی را در پارامترهای قابلیت هضم و کل تولید گاز نسبت به سایر گروه‌ها نشان داد (P<0.5). این در حالی است که نتایج مربوط به بافر تجاری «بهدام-رشد خراسان» از نظر آماری با گروه شاهد برابری می‌کرد.

نتایج:

یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که استفاده از سه نوع مکمل بافری، تأثیر معناداری بر مصرف ماده خشک و میانگین افزایش وزن روزانه بره‌ها نداشت (P>0.5). همچنین، شاخص‌های شکمبه‌ای نظیر pH، میزان نیتروژن آمونیاکی و مجموع اسیدهای چرب فرار در تمامی گروه‌ها طی روزهای ۳۰ و ۶۰ بدون تغییر و در سطحی ثابت باقی ماندند (P>0.5). با این حال، در ارزیابی‌های آزمایشگاهی، میزان تولید گاز و قابلیت هضم در تیمار دوم (رومینو بافر) نسبت به سایر تیمارها به‌طور محسوسی پایین‌تر بود (P<0.5)، در حالی که عملکرد بافر تجاری بهدام-رشد با گروه شاهد تفاوتی نداشت.

اعمال مکمل‌های بافری (رومینوبافر و بهدام-رشد) در جیره بره‌ها، منجر به افت جمعیت پروتوزوآ نسبت به گروه کنترل شد (P<0.05). با بررسی دقیق‌تر، مشخص گردید که تیمار بافر تجاری بهدام-رشد بیشترین کاهش را در تعداد کل پروتوزوآها ایجاد کرده و به‌طور معناداری از سایر گروه‌ها پایین‌تر بوده است.

در بررسی پارامترهای خونی، سطح آنزیم آلانین آمینوترانسفراز (ALT) در گروه‌های دریافت‌کننده رومینوبافر و بهدام-رشد نسبت به گروه شاهد (بی‌کربنات سدیم) روند افزایشی داشت. در نقطه مقابل، غلظت آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) در تیمار رومینوبافر در مقایسه با دو گروه دیگر کاهش نشان داد.

نتیجه ­گیری:

نتایج نشان داد که افزودن این مکمل‌های بافری به جیره‌های غنی از کنسانتره (۷۰٪)، در حفظ پایداری pH شکمبه و جلوگیری از افت آن به کمتر از ۶ واحد بسیار مؤثر بوده است. از آنجا که شاخص‌های عملکردی نظیر میانگین افزایش وزن روزانه و میزان مصرف خوراک در تمامی گروه‌ها تفاوت معناداری نداشت، با توجه به تحلیل هزینه‌-منفعت و قیمت هر کیلوگرم از مکمل‌ها، پیشنهاد می‌شود برای مدیریت اقتصادی، از بافری که قیمت مناسب‌تری دارد استفاده گردد.

جهت دانلود مقاله بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

دانلود مقاله

با محصولات دامی بیشتر آشنا شوید:

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (متوسط تولید) و ( مخصوص کارخانجات) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل انتظار زایش بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل دامی بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل آنیونی بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (متوسط تولید و پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 5 درصد گاو شیری (ممتاز) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (میش داشتی آبستن سبک) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (آبستن سنگین) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد فلاشینگ بیشتر آشنا شوید